REKLAMA

Kujawy Zachodnie – ludzie i wydarzenia


Jan Kasprowicz – przypomnienie życiorysu poety w 150-tą rocznicę urodzin (12.12.1860 -12.12.2010)

Data: 12 grudnia 2010 autor: Janina Sikorska

Dnia 12 grudnia 1860 roku we wsi Szymborze, niedaleko Inowrocławia, w chacie ubogiego chłopa kujawskiego Piotra Kasprowicza i jego żony Józefy z Kloftów urodził się syn Jan, przyszły poeta polski.  Był najstarszym z szesnaściorga rodzeństwa, w domu panowała bieda, więc też od dzieciństwa na barkach młodego pastuszka spoczywał trudny obowiązek pomagania licznej i ubogiej rodzinie.Już w szkole szymborskiej dzięki niepospolitym zdolnościom zwrócił na siebie uwagę nauczyciela Dybały-Dybalskiego i za jego wstawiennictwem oraz przy pomocy innych protektorów mógł się dalej kształcić w pobliskim Inowrocławiu.

Ciężkie lata głodu, zimna i nędzy nie potrafiły w młodym chłopcu stłumić żywiołowego pędu do wiedzy ani przygasić wrodzonej miłości do piękna, poezji, rodzimej przyrody. Nie dojadając, nie dosypiając z trudem niemałym przebrnął Kasprowicz aż do matury, którą otrzymał w poznańskim gimnazjum Marii Magdaleny. Dalsze studia rozpoczął Kasprowicz w Lipsku. Tutaj słucha wykładów z historii literatury, literatury, filozofii klasycznej. Niedługo trwał jednak pobyt poety w Lipsku, już po kilku miesiącach bieda wygoniła go do Wrocławia, gdzie kontynuował studia literackie i filozoficzne. We Wrocławiu wraz z innymi działaczami patriotycznymi stanął do walki z pruskim systemem wynaradawiania ludności śląskiej, pisał artykuły i zamieszczał korespondencje z  życia ludu polskiego na Śląsku Opolskim w czasopismach wychodzących pod zaborem austriackim i rosyjskim. W związku z tą działalnością publicystyczną policja pruska trafiła na trop Kasprowicza i w roku 1887 aresztowała poetę, osadzając go w więzieniu wrocławskim. Po sześciu miesiącach pobytu za kratami udało się Kasprowiczowi wydostać na wolność.

W 1888 roku opuścił Wrocław i zabór pruski i przeniósł się do Lwowa. Tutaj powstał cykl sonetów Kasprowicza pt. ?Z chałupy?.

Lata 1888 ? 1909 to szczytowy okres rozwoju twórczości Jana Kasprowicza. Pisze dramaty dramaty, piękne liryki i poematy.

W tym czasie nastąpił okres wewnętrznej i zewnętrznej stabilizacji w życiu Kasprowicza. Zdobył sławę wybitnego poety ale i niezależność materialną, w uznaniu zasług i olbrzymiej wiedzy Kasprowicza stworzono specjalnie dla niego przy Uniwersytecie Lwowskim katedrę literatury porównawczej, którą objął w 1909 roku. W życiu osobistym poety nastąpiły zmiany. Po rozwodzie z Jadwigą z Gąsowskich, Kasprowicz ożenił się ponownie z Marią Bunin, z pochodzenia Rosjanką, córką carskiego generała.

Wybuch wojny zaskoczył Kasprowiczów w Poroninie i na długo odciął od Lwowa. Wtedy to, podczas samotnych przechadzek po górach Kasprowicz napisał szereg pięknych liryków, zapowiadających nastrojem ostatnią fazę twórczości: ?Księga Ubogich? i ?Mój świat?. Z tego okresu pochodzi również jego dramat-misterium ?Marchołt?, który poeta uważał za najważniejszy utwór w swej twórczości.

W roku 1915 Kasprowicz wrócił do Lwowa, a po odzyskaniu niepodległości piastował w latach 1921 ? 22 godność rektora Uniwersytetu im. Jana Kazimierza.

W ostatnich latach życia wycofał się z czynnej działalności pedagogicznej i osiadał w ukochanym Poronienie, zakupiwszy na własność dom nazwany Harendą, obecnie stanowiącym muzeum Jego imienia.

Już nieomal na łożu śmierci, powalony ciężką chorobą serca, napisał ostatni zbiorek wierszy: ?Mój świat: Pieśni na gęśliczkach i malowanki na szkle?. Zmarł 1 sierpnia 1926 r.

W rodzinnej miejscowości Jana Kasprowicza w Szymborzu (obecnie dzielnicy Inowrocławia), w domku należącym do siostry poety Anny Rolirad, w 1926 r. otwarta została Izba Kasprowiczowska.

W 1930 roku społeczeństwo miasta Inowrocławia na placu, gdzie obecnie znajduje się dworzec autobusowy, ufundowało na cześć Jana Kasprowicza piękny pomnik wykonany przez artystę ? rzeźbiarza prof. Edwarda Haupta z Poznania, który w czasie II wojny światowej został zburzony przez hitlerowców.

W 1960 roku w setną rocznicę urodzin Piewcy Kujaw w Inowrocławiu na domu przy ul. Św. Mikołaja 31, została wmurowana tablica pamiątkowa. W domu tym mieszkał na stancji Kasprowicz, będąc  uczniem miejscowego gimnazjum, któremu po śmierci poety nadano jego imię.

W 1966 r. w czterdziestą rocznicę śmierci Jana Kasprowicza społeczeństwo odbudowało zburzony pomnik Kasprowicza ustawiając go na placu przy jednej z głównych ulic ? Solankowej. Rekonstrukcji dokonał uczeń prof. Edwarda Haupta ? prof. Jan Żak.

 

Fotografie:

Tomasz Sibora, Dom na Harendzie, 2011 r.

Tomasz Sibora, Dom rodzinny w Szymborzu, 1996 r.

Henryk Schabenbeck, Jan Kasprowicz, 1922 r.  ? fotografia ze zbiorów Muzeum im. Jana Kasprowicza.

Tomasz Sibora, Tablica informacyjna przy Harendzie, 2011 r.

Tomasz Sibora, Pomnik Jana Kasprowicza przy ul. Solankowej, 2011 r.

Tomasz Sibora, Muzeum im. Jana Kasprowicza przy ul. Solankowej 33, 2011 r.

 
Error: the communication with Picasa Web Albums didn’t go as expected. Here’s what Picasa Web Albums said:




404. That’s an error.

The requested URL /data/feed/api/user/106232612795666801638/album/JanKasprowicz?kind=photo&authkey=Gv1sRgCIbfv8718Lnbbg was not found on this server. That’s all we know.

Zostaw odpowiedź

 

  • O stronie

    Serwis KujawyZachodnie.pl to miejsce dla wszystkich, którzy kochają Kujawy i dla tych, którzy pojawili się tu przypadkiem. Piszemy o ludziach i wydarzeniach, które z jakiegoś powodu wpisały się w historię regionu lub mają znaczenie dla ludzi żyjących współcześnie. Zawsze staramy się, aby zamieszczane materiały były dawką pozytywnej energii do działania. Pisząc o rzeczach trudnych pokazujemy, w jaki sposób można sobie z nimi poradzić.

    Statystyka: Wpisów: 127, Komentarzy: 8

  • Reklama

  • Losowy film

    Oops, something went wrong.
  • Facebook Like Box



↑ Do góry