REKLAMA

Kujawy Zachodnie – ludzie i wydarzenia


Marzec

Data: 01 marca 2011 autor: Edmund Mikołajczak

1

1852 ? urodził się Józef Kazimierz Grosman, bankowiec, kupiec i działacz polityczny. Był dyrektorem Banku Ludowego. W latach 1903 ? 1905 stał na czele Towarzystwa Gimnastycznego ?Sokół? w Inowrocławiu. Walczył o prawa polityczne dla Polaków i występował w obronie języka polskiego. Zmarł w 1919 r. w Obornikach Wielkopolskich.

1898 ? w Niemojewie urodził się Józef Buczkowski, ogniomistrz, uczestnik wojny polsko-radzieckiej w 1920 r., odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari. W 1925 r. wyznaczony został do uroczystego losowania pobojowiska, z którego pobrano prochy żołnierskie do Grobu Nieznanego Żołnierza. Zmarł w 1988 r. w Inowrocławiu.

1941 ? w obozie koncentracyjnym Mauthausen zginął Stanisław Piotr Lachowski (ur. 1885), mistrz drukarski, działacz narodowy. Przez 30 lat (1909 ? 1939) pracował społecznie w Towarzystwie Gimnastycznym ?Sokół?.

1947 ? ukazał się pierwszy numer gazety ?Ziemia Kujawska?.

 

2

1878 ? urodził się Kazimierz Stankowski, ksiądz, działacz społeczny i narodowy. W 1908 r. założył w Inowrocławiu Towarzystwo Kobiet ?Zgoda?, był głównym motorem poczynań Towarzystwa ?Wyzwolenie?, którego zadaniem była walka z plagą alkoholizmu. Zmarł w 1929 r. w Krotoszynie.

1958 ? w Champaign koło Chicago zmarł prof. dr Florian Witold Znaniecki (ur. 1882), wybitny filozof, socjolog, profesor Uniwersytetu Poznańskiego. Pochodził ze wsi Świątniki na Kujawach.

1979 ? Szkoła Podstawowa nr 1 w Inowrocławiu (dawna Szkoła św. Wojciecha) otrzymała imię kpt. Pawła Cymsa.

 

3

1907 ? urodził się Stanisław Simon, rabin żydowski, autor pracy ?Żydzi inowrocławscy za czasów Księstwa Warszawskiego? (1939).

 

4

1894 ? w Pawłowie koło Gniezna urodził się Paweł Kazimierz Cyms, oficer Wojska Polskiego, dowódca kampanii gnieźnieńsko ? wrzesińskiej w powstaniu wielkopolskim. Walnie przyczynił się do wyzwolenia wschodniej Wielkopolski i zachodnich Kujaw, w tym również Inowrocławia, spod panowania niemieckiego. Zmarł w 1948 r. w Bystrej.

1945 ? powołano Miejską Radę Narodową w Inowrocławiu.

1968 ? zmarł Ignacy Domański (ur. 1906), nauczyciel języka polskiego w Liceum  Jana Kasprowicza, działacz kulturalny i regionalista.

1972 ? w Sao Paulo (Brazylia) zmarł dr Stanisław Wachowiak (ur. 1890), ekonomista, pierwszy polski przewodniczący Rady Miejskiej w Inowrocławiu, w latach 1924 ? 1926 wojewoda pomorski w Toruniu.

 

5

1957 ? w Ostrowie Wielkopolskim zmarł Antoni Serbeński (ur. 1886), artysta ? malarz, związany najdłużej z ziemią ostrzeszowską. W latach 1921 ? 1923 uczył rysunku w gimnazjum inowrocławskim.

1995 ? zmarła Maria Chwalisz (ur. 1934 w Inowrocławiu), nauczycielka klasy fortepianu w Państwowej Szkole Muzycznej w Inowrocławiu, animatorka życia muzycznego.

 

6

1921 ? w gmachu loży masońskiej przy ul. Solankowej (dom zniszczony przez hitlerowców w 1939 r.) odbyło się nadzwyczajne zebranie polskich wolnomularzy, na którym dr Wilhelm Warschauer z Inowrocławia wybrany został zastępcą Wielkiego Mistrza.

1958 ? w Brzegu (woj. opolskie) zmarł Wawrzyniec Lisiecki (ur. 1875), działacz społeczno ? polityczny, poseł na Sejm II Rzeczypospolitej (1922 ? 1927). W 1924 r. protestował przeciwko projektowi ustawy o odebraniu uzdrowisku inowrocławskiemu charakteru użyteczności publicznej.

1986 ? w TVP wystąpił z koncertem inowrocławski zespół ?Schola Cantorum Inovroclavienisis?, zdobywca Harfy Eola na VIII Ogólnopolskim Przeglądzie Uczniowskich Kameralnych Zespołów Muzyki Dawnej w Kaliszu. Zespół prowadziła Danuta Szyma.

 

7

1886 ? w Inowrocławiu powstało Towarzystwo Pszczelarzy skupiające 40 hodowców.

1910 ? w Kościeszkach powstało pierwsze na Kujawach kółko włościanek. Kierowała nim Emila Zakrzewska.

1945 ? powstało Towarzystwo Przyjaciół Nauki, Sztuki i Literatury w Inowrocławiu.

2010 ? zmarł Marcin Wnuk (ur. 1949), działacz polityczny, prezydent Inowrocławia w latach 1994-2001, później poseł na Sejm RP z listy SLD.

 

8

1819 ? w Kołudzie Wielkiej urodził się Jan Mittelstaedt, ziemianin, ekonomista, powstaniec wielkopolski z 1848 r. Znany jest ze swych oryginalnych koncepcji polityki agrarnej. Zmarł w 1890 r. w Łodzi.

1966 ? po raz pierwszy wystąpił przed publicznością zespół folklorystyczny ?Kujawy? ze Sławska Wielkiego. Organizatorką i kierowniczką zespołu była Maria Patyk (ur. 1924 w Pieckach), znana nauczycielka i propagatorka kultury kujawskiej.
Error: the communication with Picasa Web Albums didn’t go as expected. Here’s what Picasa Web Albums said:




404. That’s an error.

The requested URL /data/feed/api/user/106232612795666801638/album/marzec2011?kind=photo was not found on this server. That’s all we know.

9

1231 ? książę Kazimierz Konradowic potwierdził własności norbertanek strzeleńskich. Do klasztoru należały wówczas m.in.: miasto Strzelno, kilkanaście wsi, kilka jezior (Pakoskie, Bronisławskie, Ostrowskie, Łojewskie), karczma i myto w Mątwach.

1337 ? przebywający na zamku inowrocławskim król Kazimierz Wielki otrzymał od Jana Luksemburskiego propozycję układu z Krzyżakami, w rezultacie którego Kujawy inowrocławskie i kasztelania kruszwicka powróciły do Polski.

1433 ? dyplom doktora nauk medycznych uzyskał Jan z Ludziska (ok. 1400 ? ok. 1450), wybitny humanista, pionier polskiego humanizmu.

 

10

1512 ? król Zygmunt Stary zwolnił mieszczan gniewkowskich od wszelkich podatków, z wyjątkiem czopowego i nowych ceł, na okres 7 lat.

1885 ? zmarł ks. Franciszek Pankau (ur. 1812), proboszcz inowrocławski od 1851 r.

 

11

1988 ? zmarł Edmund Grobelski (ur. 1924), znany lekarz inowrocławski, dyrektor Sanatorium PKP. W latach 1961 ? 1977 i 1978 ? 1980 był prezesem KKS Goplania.

 

12

1933 ? w Sokolni rozegrano zawody ciężkoatletyczne z udziałem najlepszych drużyn wielkopolskich. W trójboju ciężarowym zwycięstwa odnieśli reprezentanci inowrocławskiego Sokoła, bracia Matuszewscy ? Florian (1913 ? 1985), trzykrotny mistrz i rekordzista Polski, oraz Edmund (1913 ? 1977), mistrz Polski, później znany działacz harcerski i przewodniczący Miejskiego Komitetu Kultury Fizycznej w Inowrocławiu.

1942 ? hitlerowcy aresztowali Aleksandra Kaniepienia, komendanta komórki kolejowej ZWZ-AK przy węźle kutnowskim. W okresie śledztwa, prowadzonego przez inowrocławską placówkę Gestapo, przebywał w obozie na Błoniach.

 

13

1858 ? urodził się Józef Lenartowski, mistrz szewski, działacz społeczny, od 1888 r. związany z Inowrocławiem. W latach 1921 ? 1929 był przewodniczącym Rady Miejskiej, a w 1926 r. wygrał plebiscyt na najpopularniejszego inowrocławianina. Zmarł w 1939 r.

 

14

1900 ? urodziła się Stanisława z Męczyńskich Kowalska, ceniona inowrocławska lekarka. Przez wiele lat prowadziła Stację Opieki nad Matką i Dzieckiem w przychodni przy al. Sienkiewicza 6. Zmarła w 1977 r.

 

15

1893 ? urodził się Bolesław Krupiński, specjalista w dziedzinie górnictwa, profesor AGH i Politechniki Śląskiej, w latach 1950 ? 1953 wiceminister górnictwa. Jest patronem Inowrocławskich Kopalń Soli.

1924 ? z inicjatywy Seweryna Szubargi powołany został do życia Klub Sportowy Zdrój, będący poprzednikiem obecnej Cuiavii Inowrocław.

1953 ? zmarł Stanisław Droszcz (ur. 1895 w Rojewie), znany fotograf inowrocławski, od 1921 r. właściciel firmy przy ul. Dworcowej 4a. Na kliszach fotograficznych uwiecznił wiele wydarzeń ważnych dla historii miasta.

 

16

1133 ? Jan Długosz zapisał, że Piotr Włast założył klasztor i wzniósł kościół w Strzelnie.

1940 ? zmarł Maksymilian Adam Gruszczyński (ur. 1861), urzędnik, założyciel Towarzystwa Gimnastycznego ?Sokół? w Inowrocławiu.

 

17

1868 ? z inicjatywy dra Teodora Rakowskiego powstało Towarzystwo Pożyczkowe w Inowrocławiu.

1895 ? zmarł Władysław Aleksander Kościelski (ur. 1818), słynny żołnierz, podróżnik, kolekcjoner. Był marszałkiem dworu tureckiego (nosił przybrane nazwisko Sefer Pasza). Dorobił się olbrzymiej fortuny poprzez wykup akcji budującego się Kanału Sueskiego. W 1873 r. kupił wspaniały zamek Bertholdstein w Styrii, gromadząc w nim bogate zbiory dzieł sztuki, broni, zegarków i kamieni szlachetnych. Pochodził z Szarleja.

1927 ? zmarł starosta strzeleński Karol Baliński (ur. 1884). Kierował powiatową administracją od 1921 r.

1945 ? reaktywowano działalność Aeroklubu Kujawskiego. Prezesem wybrany został Remigiusz Jankowski.

 

18

1896 ? urodził się Jan Kłoś, pomocnik kupiecki, założyciel i pierwszy drużynowy pierwszej w Inowrocławiu drużyny harcerskiej. Zmarł w 1914 r. Był synem Hipolita (1859 ? 1922), znanego inowrocławskiego kupca i działacza narodowego.

1923 ? z okazji 30-lecia PPS członkowie i sympatycy tej partii zorganizowali w Inowrocławiu wielki wiec polityczny.

1929 ? w Inowrocławiu zmarł Filip Niklewski (ur. 1850), mistrz cukierniczy, długoletni dyrektor Banku Ludowego.

 

19

1769 ? 97 konfederatów barskich zginęło podczas walk z Kozakami na terenie Pakości.

1893 ? w Padniewie koło Mogilna urodził się Józef Owczarski, oficer Wojska Polskiego. Uczestniczył w I wojnie światowej (stracił prawą rękę na froncie karpackim), dowodził kompanią młyńską w czasie powstania wielkopolskiego i przyczynił się do zajęcia dworca kolejowego w Inowrocławiu, brał udział w wojnie polsko ? bolszewickiej w 1920 r. W latach międzywojennych służył w Wojsku Polskim. Zginął w 1940 r. w Katyniu.

1981 ? podczas sesji WRN w Bydgoszczy nie udzielono głosu zaproszonym przedstawicielom NSZZ ?Solidarność?. Protestujący działacze zostali siłą usunięci z sali obrad przez milicję. Brutalnie potraktowany został m.in. Michał Bartoszcze ze Sławęcina, znany działacz chłopski. Prowokacja bydgoska spowodowała kryzys polityczny w Polsce.

 

20

1368 ? pierwsza wzmianka źródłowa o Balczewie, które w średniowieczu zwane było również Baciszewem.

1616 ? do Pakości przybył ks. Wojciech Kęsicki, inicjator budowy Kalwarii, bodaj najsłynniejszy w dziejach miasta duchowny.

1890 ? w Inowrocławiu urodziła się Maria Janowska ? Kopczyńska, śpiewaczka, solistka Opery Poznańskiej (sopran i mezzosopran). W repertuarze miała ponad 130 partii operowych i operetkowych. Zmarła w 1977 r. w Poznaniu.

 

21

1911 ? urodził się Zygmunt Kurek, zasłużony pedagog inowrocławski, podinspektor szkolny, działacz kulturalny, regionalista. Rejestrował na taśmie filmowej zwyczaje ludowe i ważniejsze wydarzenia, organizował kursy, prelekcje i sesje popularnonaukowe, głównie o tematyce historycznej. Zmarł w 1989 r.

1920 ? powstało Kółko Rolnicze w Płonkowie.

1939 ? zmarła Maria z Sawińskich Czabańska (ur. 1859), fundatorka tablicy upamiętniającej śmierć powstańca Wojciecha Kwiatkowskiego. Tablica istniała w latach 1934 ? 1939.

1969 ? zmarła Maria Zborucka (ur. 1905), nauczycielka historii i dyrektorka (1946 ? 1961) II LO im. Marii Konopnickiej w Inowrocławiu.

 

22

1848 ? w Strzelnie Polacy odebrali władze niemieckiemu burmistrzowi, a w wielu innych miejscowościach kujawskich usunięto pruskie symbole narodowe.

1925 ? urodziła się Marta Stebnicka ? Kern, w latach 1937 ? 1939 uczennica Gimnazjum Marii Konopnickiej w Inowrocławiu, po wojnie znana aktorka Teatru Starego i profesor PWST im. Ludwika Solskiego w Krakowie.

1934 ? w Inowrocławiu zmarł Antoni Grzymała ? Łagiewski (ur. 1844), ostatni weteran powstania styczniowego.

1961 ? w Inowrocławiu urodził się Robert Janowski, piosenkarz, aktor musicalowy i filmowy. Od 1997 r. prowadzi w telewizji teleturniej ?Jaka to melodia??.

 

23

1472 ? pierwsza wzmianka źródłowa o Janikowie.

1864 ? w Jaksicach aresztowany został przez policję pruską Bartłomiej Nowak pseudonim Bartek (1823 ? 1890), chłopski przywódca powstania styczniowego na Kujawach, zwolennik powszechnego zrywu chłopskiego. Pochodził z Jaksic.

1926 ? Roman Kaźmierczak otworzył drogerię w Inowrocławiu, mieszącą się w domu na rogu ulicy Toruńskiej i ul. Królowej Jadwigi.

2007 ? w Teatrze Miejskim w Inowrocławiu rozpoczął się V Ogólnopolski Festiwal Małych Form Teatralnych ?Arlekinada?, w którym triumfował Teatr Cedeen ze Świdnicy.

 

24

1945 ? w Dziekance pod Gnieznem zmarł ks. kan. Piotr Fibak (ur. 1880), proboszcz szadłowicki i dziekan gniewkowski, więzień obozów hitlerowskich.

 

25

1888 ? w Koronowie urodził się Bogdan Gabriel Gordon, ksiądz, proboszcz parafii św. Mikołaja w Inowrocławiu, społecznik. Zmarł w 1926 r.

1968 ? w Sydney zmarł Alfred Emeryk Poniński (ur. 1896 w Kościelcu Kujawskim), prawnik, politolog, historyk. Był pracownikiem polskich służb dyplomatycznych w Berlinie, Brukseli, Paryżu, Moskwie, Bukareszcie, Ankarze, Stambule, a w latach 1943 ? 1945 ambasadorem RP w Pekinie.

1983 ? na największym inowrocławskim osiedlu mieszkaniowym Rąbin erygowana została parafia pw. Błogosławionej Jadwigi.

 

26

1897 ? w Sławsku Wielkim urodził się Wojciech Głuszek, od 1930 r. proboszcz w Raczkowie koło Wągrowca, w latach 1940 ? 1945 więzień hitlerowskich obozów koncentracyjnych, po wojnie duszpasterz w Stanach Zjednoczonych. Był najstarszym członkiem Stowarzyszenia Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu.

 

27

1891 ? w Krotoszynie urodził się Edmund Lemm, dr weterynarii, w latach 1926 ? 1939 dyrektor rzeźni miejskiej w Inowrocławiu. Zginął w 1945 r. w obozie koncentracyjnym Neuengamme koło Hamburga.

1905 ? doroczne spotkanie delegatów gniazd Towarzystwa Gimnastycznego ?Sokół? podjęło znamienną uchwałę wzywającą do organizowania stałych lekcji literatury, historii i geografii ojczystej dla młodzieży pracującej.

1990 ? na miano wydarzenia kulturalnego zasłużyło widowisko sceniczne związane z promocją książki Barbary Wachowicz pt. ?Czas nasturcji?, poświęconej Janowi Kasprowiczowi. Impreza odbyła się w sali koncertowej PSM im. Juliusza Zarębskiego. Obok autorki udział wzięli nauczyciele i uczniowie I LO im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu.

 

28

1867 ? urodził się Zygmunt Zakrzewski, numizmatyk, historyk i archeolog. W ?czasach pruskich? pracował w cukrowniach w Kruszwicy i Pakości, a w 1919 r. był pierwszym polskim starostą powiatu strzeleńskiego. Zmarł w 1951 r. w Krakowie.

 

29

1908 ? w Pakości powstało Towarzystwo Kołowników ?Bywaj?, jego członkiem był m.in. Franciszek Heinich, mistrz województwa poznańskiego w kolarstwie.

1923 ? w Inowrocławiu powstała firma budowlana Franciszka Dźwikowskiego.

1989 ? zmarła Helena Jabłońska, współzałożycielka i długoletnia nauczycielka (1947 ? 1976) Państwowej Szkoły Muzycznej w Inowrocławiu.

 

30

1268 ? pierwsza wzmianka źródłowa o Wielowsi koło Gniewkowa.

1919 ? w Inowrocławiu powstało Towarzystwo Zjednoczonych Przemysłowców.

1973 ? zmarł Jan Bratek ? Dąbrowski (ur. 1886), kupiec, działacz polityczny, prezes Stronnictwa Narodowego w Inowrocławiu.

 

31

1938 ? Kruszwicę z okręgiem wyłączono z powiatu mogileńskiego i włączono do powiatu inowrocławskiego. Upadła koncepcja utworzenia osobnego powiatu kruszwickiego.

1955 ? I nagrodę na Ogólnopolskim Festiwalu Amatorskich Zespołów Teatralnych w Białymstoku zdobył zespół Powiatowego Domu Kultury w Inowrocławiu, który zaprezentował sztukę Leona Kruczkowskiego ?Juliusz i Ethel? w reżyserii Leona Witta.

1957 ? w Opolu zmarła Teresa Marta Panieńska (ur. 1869), działaczka kulturalna, nauczycielka śpiewu, publicystka i poetka. Propagowała folklor wielkopolski, kujawski i śląski. W 1904 r. założyła w Inowrocławiu czytelnię dla kobiet, a w 1929 r. wydała przewodnik ?O Kujawach i Inowrocławiu?.

1985 ? w I LO im. Jana Kasprowicza rozegrano turniej juniorów w koszykówce w ramach I Memoriału Józefa Bączkowskiego. Odsłonięto tablicę pamiątkową ku czci Profesora.

1995 ? zmarł dr Czesław Sikorski (ur. 1943 w Gnieźnie), archeolog i historyk, starszy kustosz w Muzeum im. Jana Kasprowicza, prezes inowrocławskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego, autor licznych opracowań na temat zabytków i dziejów ziemi kujawskiej.

 

Zostaw odpowiedź

 

  • O stronie

    Serwis KujawyZachodnie.pl to miejsce dla wszystkich, którzy kochają Kujawy i dla tych, którzy pojawili się tu przypadkiem. Piszemy o ludziach i wydarzeniach, które z jakiegoś powodu wpisały się w historię regionu lub mają znaczenie dla ludzi żyjących współcześnie. Zawsze staramy się, aby zamieszczane materiały były dawką pozytywnej energii do działania. Pisząc o rzeczach trudnych pokazujemy, w jaki sposób można sobie z nimi poradzić.

    Statystyka: Wpisów: 127, Komentarzy: 8

  • Reklama

  • Losowy film

    Oops, something went wrong.
  • Facebook Like Box



↑ Do góry