REKLAMA

Kujawy Zachodnie – ludzie i wydarzenia


Czerwiec

Data: 01 czerwca 2011 autor: Edmund Mikołajczak

1

1989 ? w Warszawie zmarła prof. Irena Dubiska (ur. 1897 w Inowrocławiu), słynna polska skrzypaczka, nauczycielka m.in. Wandy Wiłkomirskiej i Piotra Janowskiego.

 

2

1870 ? zmarł Adolf Łączyński (ur. 1796), właściciel ziemski, działacz polityczny, jeden z głównych organizatorów Ligi Polskiej w powiecie inowrocławskim. Od 1839 r. mieszkał w Kościelcu Kujawskim.

1917 ? zmarła Emilia Zakrzewska (ur. 1877), działaczka społeczna z Mirosławic, krzewicielka oświaty i postępu na wsi kujawskiej.

1990 ? we Wrocławiu zmarł prof. dr hab. med. Jan Moll (ur. 1912), wybitny polski kardiochirurg, dyrektor Instytutu Kardiologii Akademii Medycznej w Łodzi. W 1969 r. dokonał pierwszego w Europie Wschodniej przeszczepu serca. Był absolwentem Gimnazjum Jana Kasprowicza w Inowrocławiu.

 

3

1450 ? król Kazimierz Jagiellończyk nadał mieszczanom inowrocławskim liczne przywileje i odnowił miastu prawo magdeburskie.

1859 ? w Środzie Wielkopolskiej urodził się Piotr Surzyński, długoletni organista i dyrygent chórów w Inowrocławiu, wielki propagator muzyki i pieśni polskiej.

1923 ? przy zakładach sodowych w Inowrocławiu powstało Towarzystwo Śpiewu ?Halka?. Pierwszym prezesem wybrano Franciszka Klausa (1892 ? 1977).

1938 ? prezydent Inowrocławia Apolinary Jankowski został wiceprzewodniczącym Związku Uzdrowisk Polskich.

1964 ? konsekracja kościoła św. Józefa w Inowrocławiu.

 

4

1629 ? podczas wielkiego pożaru w Gniewkowie spaliło się 48 domów; z dymem poszło także wiele browarów, zajazdów i stodół.

1960 ? przewodniczący Rady Państwa Aleksander Zawadzki odwiedził Janikowskie Zakłady Sodowe.

1989 ? pierwsze po wojnie zbliżone do demokratycznych wybory do Sejmu i Senatu. Z okręgu inowrocławskiego zostali wybrani: Anna Bańkowska, Roman Bartoszcze, Jan M. Warjan i Andrzej Wybrański.

 

5

1422 ? podczas rady koronnej, odbywającej się na zamku inowrocławskim, król Władysław Jagiełło podjął decyzję o wojnie z Zakonem.

1960 ? w Kruszwicy zainaugurowane zostały obchody tysiąclecia państwa polskiego.

1983 ? zmarł Jan Chmieliński (ur. 1902), nauczyciel matematyki w Gimnazjum Jana Kasprowicza w Inowrocławiu. Kierowana przez niego grupa uczniów skonstruowała nadajnik krótkofalowy SPL ? 454, z którego poszła na świat wiadomość o ?krwawej nocy? w inowrocławskim więzieniu.

 

6

1890 ? urodził się Władysław Kutzner, inowrocławski starosta powiatowy i grodzki w latach 1930 ? 1932.

1906 ? II burmistrzem Inowrocławia został Fryderyk Arter, ostatni niemiecki burmistrz miasta.

1929 ? 6 tysięcy wiernych wzięło udział w procesji do odbudowanego kościoła Zwiastowania Najświętszej Marii Panny.

 

7

1913 ? w Inowrocławiu urodziła się Florentyna Łabiszewska ? Jaruzelska, prof. dr hab. med., wybitna specjalistka w zakresie ortodoncji i stomatologii, absolwentka Gimnazjum Marii Konopnickiej w Inowrocławiu. Zmarła w 2007 r. w Katowicach.

1932 ? urodził się Ryszard Olszewski, absolwent Liceum Jana Kasprowicza w Inowrocławiu, czołowy koszykarz toruńskiego AZS, reprezentant Polski na olimpiadzie w Rzymie w 1960 r.

1973 ? zmarł Zygmunt Marczewski (ur. 1926), długoletni nauczyciel matematyki i dyrektor II LO im. Marii Konopnickiej w Inowrocławiu.

1975 ? Inowrocławskie Zakłady Sodowe otrzymały imię Bolesława Rumińskiego.

 

8

1422 ? Władysław Jagiełło nadał Kruszwicy prawa miejskie.

1944 ? w szpitalu w Strzelnie zmarła Kunigunda (Kinga) Polakówna (ur. 1924). Za działalność w konspiracyjnej grupie o kryptonimie ?PCK? została aresztowana przez Gestapo i osadzona w obozie na Błoniach.

2007 ? w Warszawie zmarł dr Henryk Pracki (ur. 1931 w Inowrocławiu), zastępca Prokuratora Generalnego PRL, w latach 1996-2001 prokurator krajowy.

2011 ? członkowie inowrocławskiego Rotary Club przekazali Urzędowi Miasta Inowrocławia (na ręce prezydenta Ryszarda Brejzy) obraz prof. Andrzeja Strumiłły ?Bitwa pod Mątwami?.

 

9

1950 ? w inowrocławskim hotelu ?Bast? zapadł wyrok w pokazowym procesie młodzieży kujawskiej zrzeszonej w Stronnictwie Narodowym. Wydano drakońskie kary: Jerzy Stober z Kruszwicy skazany został na dożywocie, a inni na wieloletnie więzienie.

 

10

1397 ? Jan Długosz zapisał, że w inowrocławskim kościele św. Mikołaja doszło do spotkania królowej Jadwigi z wielkim mistrzem Konradem von Jungingen. Współcześni historycy lokalizują ten fakt w katedrze włocławskiej.

 

11

1933 ? wielkie święto wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego w Inowrocławiu. Trzy zwycięstwa przypadły w udziale miotaczowi inowrocławskiego Sokoła ? Franciszkowi Kabacińskiemu.

1934 ? do Inowrocławia zostały włączone gminy wiejskie: Rąbin i Szymborze (z częścią Mątew) oraz obszary dworskie: Rąbinek i Kruśliwiec.

2011 ? w Zakładzie Przyrodoleczniczym w Solankach otwarta została wystawa poświęcona twórczości Jerzego Wróblewskiego (1941-1991), znanego polskiego rysownika, twórcy wielu popularnych komiksów.

 

12

1541 ? pierwsza wzmianka o Barcinie jako mieście.

1933 ? urodził się Jan Walczak, wielokrotny reprezentant Polski w boksie, brązowy medalista moskiewskiej uniwersjady w 1957 r., mistrz kraju na rok 1959, zasłużony wychowawca młodzieży pięściarskiej w Goplanii Inowrocław. Zmarł w 2005 r. w Inowrocławiu.

1959 ? po 40 latach pracy z młodzieżą przeszedł na emeryturę ks. Dezydery Wróblewski (1893 ? 1978), długoletni prefekt Gimnazjum Jana Kasprowicza i współzałożyciel Bursy Kujawskiej w Inowrocławiu, więzień Stutthofu, Sachsenhausen i Dachau.

1982 ? kulminacyjny moment obchodów 750-lecia Strzelna; odbyło się uroczyste spotkanie z udziałem m.in. prof. dr. Czesława Pilichowskiego, dyrektora Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce. Odsłonięto tablicę ku czci pomordowanych mieszkańców Strzelna.

1983 ? uroczystą paradą zakończył się XIII Ogólnopolski Festiwal Młodzieżowych Orkiestr Dętych w Inowrocławiu.

1986 ? inowrocławski ZOZ otrzymał nowy obiekt ? Szpital Miejski im. dra Ludwika Błażka.

 

13

1902 ? urodził się Leon Mazurkiewicz, profesor Gimnazjum Jana Kasprowicza i Liceum Pedagogicznego w Inowrocławiu, autor około 350 rysunków w drewnie wykonanych rozżarzonym drutem. Zmarł w 1990 r.

1950 ? 18-letni Zbigniew Kudzewicz z Aeroklubu Kujawskiego ustanowił rekord Polski w szybowcowym przelocie docelowym.

1961 ? w katastrofie drogowej w Białośliwiu zginął ks. Czesław Gólczewski (ur. 1908), przed wojną prefekt w Gimnazjum Marii Konopnickiej i moderator Sodalicji Mariańskiej. Podczas okupacji prowadził w Inowrocławiu konspiracyjną działalność duszpasterską.

 

14

1298 ? Władysław Łokietek wydał przywilej lokacyjny dla Radziejowa, wskazując na Inowrocław jako wzorzec prawny.

1855 ? w Inowrocławiu powstała wyższa szkoła dla chłopców, poprzedniczka obecnego I LO im. Jana Kasprowicza.

 

15

1834 ? w Inowrocławiu ustanowione zostały sądy: ziemski dla powiatu i miejski dla miasta.

1924 ? zmarł Walery Herbst (ur. 1846), działacz narodowy i społeczny, prezes inowrocławskiego gniazda Towarzystwa Gimnastycznego ?Sokół? i Towarzystwa Śpiewu ?Moniuszko?.

1930 ? założone zostało Kółko Włościanek w Kościelcu Kujawskim. Przewodniczącą wybrano Anielę Ponińską.

1935 ? święcenia kapłańskie przyjął Kazimierz Sojka (1911-1995), wikary w parafii Matki Boskiej, jeden z organizatorów życia eucharystycznego na Kujawach inowrocławskich w okresie okupacji hitlerowskiej.

1971 ? podczas Memoriału Janusza Kusocińskiego w Warszawie wychowanek Noteci Mątwy Jan Kobuszewski (wówczas reprezentant Spójni Gdańsk) wygrał skok w dal świetnym wynikiem 8,12 m.

 

16

1858 ? urodził się Władysław Marcinkowski, wybitny rzeźbiarz wielkopolski, twórca m.in. pomnika św. Wojciecha i rzeźb w kościele Matki Boskiej w Inowrocławiu, Atlanta na kopule pałacu w Lubostroniu. Zmarł w 1947 r.

1934 ? nie doszedł do skutku zapowiedziany na ten dzień przyjazd prezydenta Ignacego Mościckiego do Inowrocławia. Powodem odwołania wizyty było zabójstwo ministra spraw wewnętrznych Bronisława Pierackiego.

 

17

1450 ? Kazimierz Jagiellończyk nadał mieszczanom inowrocławskim przywilej na wyręb drzew z Puszczy Bydgoskiej.

1922 ? założony został w Strzelnie Klub Sportowy Kujawianka. Pierwszym prezesem wybrano Feliksa Michalaka.

1942 ? w komorze gazowej zginął ks. Antoni Jan Ludwiczak (ur. 1878), publicysta, działacz oświatowy, twórca Uniwersytetu Ludowego w Dalkach koło Gniezna, od 1938 r. proboszcz w Chełmcach. Przed wywiezieniem do obozu koncentracyjnego więziony był w Inowrocławiu.

 

18

1657 ? wojska szwedzkie zniszczyły Kruszwicę.

1895 ? osiedlił się w Inowrocławiu Andrzej Franciszek Głowacki (1862 ? 1954), Starszy Cechu Malarzy, Pozłotników i Lakierników, od 1923 r. właściciel sklepu z książkami, artykułami papierniczymi i dewocjonaliami przy ulicy Farnej, znany działacz społeczny i narodowy.

1969 ? w Inowrocławiu powstało Towarzystwo Krzewienia Kultury Świeckiej.

1978 ? piłkarze Goplanie Inowrocław po zwycięstwie nad MRKS Gdańsk 2:1 uzyskali awans do II ligi. Bramki zdobyli: Grzegorz Rożek i Zbigniew Orczyk.

 

19

1949 ? podczas Ogólnopolskich Igrzysk Sportowych w Warszawie, złoty medal w turnieju koszykówki zdobyła reprezentacja Pomorza oparta na zawodnikach SKS Kasprowicz przygotowanych przez prof. Józefa Bączkowskiego.

 

20

1889 ? zmarł Markus Latte (ur. 1810), pierwszy drukarz inowrocławski.

1922 ? ksiądz Bogdan Gordon poświecił nowo powstałą hutę szklaną w Inowrocławiu.

1937 ? w katastrofie samochodowej pod Kruszwicą zginął dr Józef Pawlak (ur. 1885), znany inowrocławski lekarz i działacz społeczny.

 

21

1934 ? zmarł Leon Małuszek (ur. 1878), znany inowrocławski kupiec ? bławatnik, działacz społeczny i kulturalny.

 

22

1889 ? urodził się Zygmunt Czapla, lekarz, regionalista, powstaniec wielkopolski, uczestnik wojny polsko ? sowieckiej. Jego publikacje (m.in. w ?Dzienniku Kujawskim?) poważnie rozszerzyły stan wiedzy o dziejach ziemi kujawskiej.

1940 ? w Oranienburgu zginął ks. Jan Szukalski (ur. 1890), prefekt w Państwowym Liceum Pedagogicznym w Inowrocławiu, autor podręcznika do nauczania religii (niektóre źródła podają, że zmarł 2 dni później ? 24 czerwca).

1981 ? we Francji zmarł w zapomnieniu Wiktor Junosza ? Dąbrowski (ur. 1896), literat, publicysta, bokser, trener i działacz sportowy. W 1921 r. założył w Inowrocławiu Kujawski Klub Bokserski, dając początek wybitnej pozycji tutejszego pięściarstwa w okresie międzywojennym.

 

23

1858 ? urodził się Jan Ewaryst Szymański, kupiec, księgarz i wydawca. W latach 1888 ? 1889 wydawał w Inowrocławiu tygodnik ?Głos Kujawski?.

1986 ? rozpoczęto proces zatapiania inowrocławskiej kopalni soli.

 

24

1410 ? wobec zakończenia terminu rozejmu, w godzinach wieczornych, połączone załogi Inowrocławia i Brześcia Kujawskiego uderzyły na podtoruńskie posiadłości zakonne.

1989 ? zmarł Jan Mikołajewski (ur. 1906), długoletni nauczyciel języków rosyjskiego i łacińskiego w Gimnazjum i Liceum Jana Kasprowicza.

 

25

1848 ? Prusacy aresztowali przywódcę ?Wiosny Ludów? w Kruszwicy ? Marcina Kuklińskiego.

1922 ? w Solankach odbył się Zjazd Śpiewaków Okręgu Kujawskiego. Pierwsze miejsce zajął chór ?Szarotka?.

1927 ? w Inowrocławiu rozpoczął się VIII Zjazd Katolicki, będący pierwszym w Polsce kongresem eucharystycznym. Uczestniczyli m.in. Prymas August Hlond oraz Urszula Ledóchowska, założycielka Zgromadzenia Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego, beatyfikowana w 1983 r. i kanonizowana w 2003 r.

1945 ? wydaniem ostatniej podziemnej gazetki zakończył swą konspiracyjną działalność Włodzimierz Syczyło pseudonim Szkwał (1908-1991), członek pierwszej partyzanckiej grupy o charakterze pozawojskowym ? ?Jędrusie?, wydawca prasy konspiracyjnej ZWZ-AK ? ?Odwetu?, ?Czynu?. ?Promu?, ?Żołnierza ? Obywatela? i innych tytułów. W latach 1945 ? 1972 był nauczycielem w Cieślinie koło Inowrocławia. W 1981 r. należał do współredaktorów pierwszej gazetki ?Solidarności? nauczycielskiej w Inowrocławiu.

1959 ? zmarł Adam Chudziński (ur. 1889), znany inowrocławski kupiec, właściciel księgarni, a później sklepu papierniczego ?Hermes?.

 

26

1978 ? zmarła Maria Zakrzewska z domu Pętkowska (ur. 1903), działaczka społeczna w Kościeszkach, w latach 1927 ? 1939 prezeska tamtejszego Kółka Włościanek.

2011 ? na jeziorze Gopło w Kruszwicy rozegrano finałowe wyścigi w ramach I Mistrzostw Europy Juniorów w Wioślarstwie.

 

27

1909 ? w Inowrocławiu otwarta została wystawa osiągnięć przemysłu kujawskiego. Jej inicjatorem i organizatorem był Ignacy Kornaszewski, działacz społeczny w Strzelnie oraz w Inowrocławiu, gorący propagator postępu w przemyśle i rzemiośle.

1926 ? w czasie manifestacji robotniczej zorganizowanej w Inowrocławiu przez PPS doszło do starć z policją. 2 osoby zginęły, a 20 zostało rannych.

1965 ? kardynał Stefan Wyszyński dokonał koronacji cudownej figury Matki Boskiej Markowickiej ? ?Królowej Miłości i Pokoju?.

 

28

1961 ? powstał Nadgoplański Odział PTTK w Kruszwicy.

1974 ? zmarł Marceli Wielewski (ur. 1909), nauczyciel języka łacińskiego i fizyki w gimnazjach inowrocławskich, autor dwóch podręczników do nauki języka łacińskiego.

 

29

1258 ? na uroczystościach z okazji święta kościoła św. Piotra i św. Pawła w Kruszwicy obecni byli trzej mieszczenie inowrocławscy niemieckiego pochodzenia. Są to pierwsi znani mieszkańcy Inowrocławia.

1896 ? powstało Towarzystwo Gimnastyczne ?Sokół? w Pakości.

1898 ? w Inowrocławiu urodził się Zenon Kosidowski, pisarz publicysta, nauczyciel, pracownik Polskiego Radia. Opublikował książki popularnonaukowe i historyczne, m.in. cieszące się dużym powodzeniem ?Opowieści biblijne?. Zmarł w 1978 r. w Warszawie.

2003 – na Skwerze Obrońców Inowrocławia odsłonięty został Pomnik Kresowian ku czci Polaków pomordowanych przez nacjonalistów ukraińskich w latach 1939-1947.

 

30

1877 ? w Witkowie koło Gniezna urodził się Stefan Paweł Knast, znany księgarz i społecznik inowrocławski. W 1939 r. został aresztowany przez Gestapo i rozstrzelany w lasach gniewkowskich.

1956 ? w Solankach odsłonięto pomnik dra Zygmunta Wilkońskiego, założyciela inowrocławskiego uzdrowiska.

 

Zostaw odpowiedź

 

  • O stronie

    Serwis KujawyZachodnie.pl to miejsce dla wszystkich, którzy kochają Kujawy i dla tych, którzy pojawili się tu przypadkiem. Piszemy o ludziach i wydarzeniach, które z jakiegoś powodu wpisały się w historię regionu lub mają znaczenie dla ludzi żyjących współcześnie. Zawsze staramy się, aby zamieszczane materiały były dawką pozytywnej energii do działania. Pisząc o rzeczach trudnych pokazujemy, w jaki sposób można sobie z nimi poradzić.

    Statystyka: Wpisów: 127, Komentarzy: 8

  • Reklama

  • Losowy film

    Oops, something went wrong.
  • Facebook Like Box



↑ Do góry