REKLAMA

Kujawy Zachodnie – ludzie i wydarzenia


Balczewo

Data: 31 października 2011 autor: Janina Sikorska

Balczewo to wieś zlokalizowana na wschód od Inowrocława. W ostatnich latach pobudowano tutaj wiele nowoczesnych rezydencji. Sama wieś znana jest co najmniej od 1368 roku, kiedy zapisano ją jako Baciszewo. Dziś w Balczewie podziwiać można pozostałości po pruskiej (ale i wcześniejszej) kolonizacji ? czyli domy tzw. olędrów. Miejscowość leży na skraju lasów balczewskich będących współcześnie enklawą ciszy dla przemysłowo rozwijającego się Inowrocławia. Same lasy balczewskie są wyjątkiem w prawie bezleśnym terenie Kujaw inowrocławskich. Część lasu stanowią dwa rezerwaty przyrody.

Balczewo znane jest z tzw. osadnictwa olęderskiego. Były dwie przyczyny migracji ludności z Zachodu na ziemie polskie. Pierwszą była kolonizacja wsi polskiej na tzw. prawie niemieckim, rozpoczynając się gdzieś około XIII wieku, na dobre zaistniała w wieku XIV, druga natomiast w wieku XVI, kiedy pojawili się na ziemiach polskich osadnicy z Holandii (Niderlandów) w związku z zamieszkami religijnymi w ich stronach rodzinnych. Byli to tzw. menonici, którzy uciekali przed prześladowaniami w swej ojczyźnie i chronili się w Polsce, kraju, który wtedy słynął z tolerancji religijnej. Osiedlali się wzdłuż Wisły, na terenach podmokłych, które tylko oni potrafili uprawić.

Menonici posuwali się na przestrzeni wieków od Żuław, okolic Gdańska i Elbląga, w głąb Polski, by właśnie w XVI wieku znaleźć się na Kujawach. Wsie tych osadników charakteryzowały się zwykle odmianą domów zakładanych w rzędach, o ulicy zabudowanej jednostronnie, którą wytyczano w kierunku równoległym do rzeki. Także ich grunty miały kształt zagonów ciągnących się prostopadle do rzeki albo bagien i mokradeł.

Na Kujawach pojawili się więc na terenach wzdłuż Noteci i tutaj nadali tym terenom niemieckie piętno narodowościowe. Te wsie kolonizacyjne rządziły się bowiem specjalnym prawem zagwarantowanym w przywileju osadniczym. Nazwa ?olęder? czy ?holender? oznacza ?człowieka wolnego, dzierżawiącego jako wieczystą dzierżawę grunty podmokłe, nizinne i karczowiska?. Zamiast pańszczyzny olędrzy płacili rentę pieniężną. Byli zatem ci koloniści w lepszej sytuacji aniżeli ówcześni polscy chłopi.

Olędrzy nie spolszczyli się i aż do upadku I Rzeczypospolitej zachowali swoją religię, posiadali ponadto własne szkoły i mówili własnym językiem. Toteż Oskar Kolberg w swoim dziele stanowiącym i dzisiaj podstawę do badań etnograficznych pisze, iż ?w całych Kujawach żyje wielka liczba osadników niemieckich?. Ich charakterystyczne budynki obejmujące pod jednym dachem część mieszkalną, stodołę i stajnie spotkać można jeszcze współcześnie na inowrocławskich Kujawach, choćby w Balczewie czy w Rojewicach. Samo osadnictwo olęderskie miało dwa typy wsi. Była to albo tzw. rzędówka bagienna (takie zabudowania były ongiś w Rojewicach), albo osady luźne, rozproszone, gdzie każdy osadnik posiadał własne zabudowania w obrębie własnego gruntu.

 

Zdjęcia z Balczewa wykonał Tomasz Sibora w dniu 28 października 2011 r., z zachowaniem staranności, aby nie naruszyć prywatności mieszkańców domów. Zabudowania, widoczne z ulicy, są najczęściej ujęte w szerszym kontekście.
Error: the communication with Picasa Web Albums didn’t go as expected. Here’s what Picasa Web Albums said:




404. That’s an error.

The requested URL /data/feed/api/user/106232612795666801638/album/balczewo2011?kind=photo was not found on this server. That’s all we know.

 

 

Zostaw odpowiedź

 

  • O stronie

    Serwis KujawyZachodnie.pl to miejsce dla wszystkich, którzy kochają Kujawy i dla tych, którzy pojawili się tu przypadkiem. Piszemy o ludziach i wydarzeniach, które z jakiegoś powodu wpisały się w historię regionu lub mają znaczenie dla ludzi żyjących współcześnie. Zawsze staramy się, aby zamieszczane materiały były dawką pozytywnej energii do działania. Pisząc o rzeczach trudnych pokazujemy, w jaki sposób można sobie z nimi poradzić.

    Statystyka: Wpisów: 127, Komentarzy: 8

  • Reklama

  • Losowy film

    Oops, something went wrong.
  • Facebook Like Box



↑ Do góry