REKLAMA

Kujawy Zachodnie – ludzie i wydarzenia


?Solanki? wczoraj i dziś. cz. II

Data: 31 grudnia 2015 autor: Tomasz Sibora

Po odzyskaniu niepodległości

 

W nowej rzeczywistości uzdrowisko nadal podlegało Zarządowi Miejskiemu. Jak nietrudno się domyślić, sytuacja gospodarcza w Inowrocławiu, jak i w całym kraju była bardzo trudna. W pierwszej kolejności starano się pomóc ofiarom trwających wciąż walk i powstań na terenach przygranicznych. Oto jak opisywał sytuację kujawskiego zdroju w niepodległej Polsce Józef Aleksandrowicz: ?We wrześniu i październiku 1919 r. do Zakładu Leczniczego Dzieci, któremu nadano imię zwycięskiego francuskiego marszałka Ferdynanda Focha, przyjęto 125 dzieci polskich i białoruskich z Kowla i zapewniono im troskliwą opiekę lekarską oraz wyżywienie przez 7 i pół najcięższych miesięcy jesiennych i zimowych. Później w tymże zakładzie przebywało 200 dzieci ze Śląska? (Aleksandrowicz J., 1975, s.12).

 

W pierwszym roku kuracyjnym liczba gości nie była imponująca i wynosiła tylko 953 osoby, zabiegów leczniczych wydano 19 075. Szybko jednak przystąpiono do dynamicznych działań mających na celu rozbudowę i wzmocnienie potencjału leczniczego. Sprawami uzdrowiska interesowali się żywo przedstawiciele samorządu: prezydent miasta dr Józef Krzymiński oraz jego najbliższy współpracownik ? radca magistratu, decernent komisji zdrojowej Władysław Łabiszewski, a później również dr Czesław Bydałek. Już w roku 1920 oddano pierwszą nową inwestycję ? muszlę koncertową, w której grywała popołudniami orkiestra wojskowa, a później również orkiestra zdrojowa. W latach 1922-1924 rozbudowano pierwszy zakład kąpielowy, który stanowi dziś część frontową. Pozwoliło to na uruchomienie dodatkowych 40 łazienek na kąpiele solankowe i kwasowęglowe, urządzenie gabinetów elektroterapii, ciepłolecznictwa, masaży, natrysków oraz pomieszczeń biurowych dla administracji z dużym hallem wejściowym (Aleksandrowicz J., 1975, s.13).

 

Oprócz inwestycji zlokalizowanych w pobliżu parku uzdrowiskowego, w okresie po odzyskaniu niepodległości pojawiały się też inicjatywy uruchamiania zakładów kąpielowych w centrum. Tak było w 1922 r. przy ulicy Toruńskiej 4, gdzie powstał zakład należący do dra Józefa Pawlaka, potem prowadził go dr Stanisław Mierosławski, a następnie dr Stefan Nowakowski (Mikołajczak E., 2013, s. 37).

 

W latach 1924-1925 wzniesiono nowy zakład leczniczy w parku uzdrowiskowym przeznaczony na kąpiele borowinowe. Uruchomiono w nim 14 łazienek do kąpieli całkowitych, jak i częściowych, a także kuchnię borowinową, zorganizowano salę do odpoczynku z czytelnią. Borowinę do kąpieli i okładów dowożono z okolic Pakości (Aleksandrowicz. J., 1975, s.13).

 

Najważniejszą inwestycję rozpoczęto jednak w 1928 r. i był to Zakład Przyrodoleczniczy ? Wziewalnia. Budowę zakończono w 1929 r., a otwarcie nastąpiło 4 września podczas VII Zjazdu Powszechnego Higienistów Polskich w Inowrocławiu. Nowy zakład miał wiele działów ? wodoleczniczy, natryski, kąpiele, masaże, światłolecznictwo, inhalatorium, elektroterapie, naświetlania, emanatorium radowe oraz duży hall z poczekalnią i czytelnią. Również w tymże 1929 r. dobudowano do pijalni wód mineralnych halę spacerową (Aleksandrowicz J., 1975, s.13).

 

W 1930 r. powstało sanatorium Ubezpieczalni Krajowej z Poznania, posiadające również w odróżnieniu od pozostałych zakładów leczniczych i kąpielowych komfortowe pokoje mieszkalne. Sanatorium zostało zbudowane za dużą, jak na tamte czasy kwotę 1,2 mln złotych i było czynne przez cały rok. Otwarcia dokonano podczas I Polskiego Zjazdu w Sprawie Badania i Zwalczania Reumatyzmu. Zatem uczestnikami inauguracji tego najbardziej nowoczesnego sanatorium Ubezpieczalni Krajowej do 1939 r. byli znamienici lekarze i naukowcy z wielu ośrodków akademickich z całej Polski (Strachanowski P., 2007, s. 81-82).

 

Dzięki rozwojowi uzdrowiska powstawały w tym czasie liczne pensjonaty. Jak czytamy w informatorze dla kuracjuszy ?Zdrojowisko Inowrocław? wydanym w 1929 r., do dyspozycji przyjezdnych gości dostępne były następujące pensjonaty (pisownia za oryginałem): Dom Kuracyjny (ul. Pakoska 29), Lenartowski w Parku nad stawkiem, Pani Mierosławska (ul. Pakoska), Pani Kieflerowa (ul. Solankowa 58), Pani Zabłocka (ul. Solankowa 13), Pani Kłosowa (ul. Solankowa 55), Pani Borkowska (ul. Solankowa 43), Pani Skoraczewska (ul. Solankowa 23), Pani Kadlecowa (ul. Solankowa 23), Pani Kłosowska ?Wielkopolanka? (ul. Solankowa 41), Pani Wąsowicz (ul. Solankowa 22), Pani Chrzanowska (ul. Jasna 3), Pani Degórska (ul. Jasna 2), Pani Wojkowska (ul. Sienkiewicza 10), Pani Knastowa (ul. Sienkiewicza 12), Pani Albrecht (ul. Sienkiewicza 13a), Pani Mollówna (ul. Podzamcze 3), Pani Konieczna (ul. Zbychora 4), Dom wypoczynkowy dla pracowników cukrowni P.P. (ul. Solankowa 51), ?Warta? dla urzędników Banku Polskiego i innych (ul. Sienkiewicza 1), Szpital wojskowy sezonowy ? dla oficerów i ich rodzin. Prócz tego bardzo liczne pokoje prywatne. Stanowiły one zatem już całą dzielnicę uzdrowiskową. Na początku lat 30. XX w. powiększono też park uzdrowiskowy w kierunku południowym o tzw. Nowe Solanki (teraz całość parku obejmowała ponad 42 h), w części północnej zbudowano korty tenisowe, na największym stawku powstał też mostek wraz z atrapą latarni morskiej. Wszystkie te działania przyczyniły się do dynamicznego rozwoju nie tylko zdrojowiska, ale także pozostałych części miasta.

 

Rozwój przestrzenny dzielnicy uzdrowiskowej spowodował również pojawienie się autobusu miejskiego, który kursował w latach 1922-1939 ulicą Solankową, od skrzyżowania z ul. Królowej Jadwigi aż do uzdrowiska (Roczek G., 2012, s. 28).

 

Ważnym wydarzeniem dla uzdrowiska i miasta było odsłonięcie 5 września 1937 r. pierwszego pomnika twórcy Solanek dr. Zygmunta Wilkońskiego. Monument ten zaprojektował poznański artysta rzeźbiarz prof. Edward Haupt.

 

Dzięki zaangażowaniu wielu znamienitych mieszkańców Inowrocławia przy uzdrowisku powstały: Towarzystwo Lekarzy Zdrojowych, Towarzystwo Upiększania Miasta Inowrocławia oraz Towarzystwo Miłośników Zdrojowiska. Zapewne dzięki zaangażowaniu tych samych osób w latach 1929-1939 wydawano też stały periodyk ?Wiadomości Zdrojowe?.

To wszystko sprawiało, że inowrocławskie uzdrowisko było jednym z popularniejszych kurortów II Rzeczypospolitej, odwiedzało je wielu znamienitych gości ? polityków, aktorów, czy sportowców. Warto wymienić choćby premiera Władysława Grabskiego, generałów Władysława Sikorskiego i Józefa Hallera, kontradmirała Józefa Unruga, wojewodę pomorskiego Władysława Raczkiewicza, Prezydenta Warszawy Stefana Starzyńskiego, Prezydenta Poznania Cyryla Ratajskiego, aktora Ludwika Sempolińskiego, olimpijczyka Janusza Kusocińskiego (Strachanowski P., 2007, s. 85).

 

Rozwój zdrojowiska ilustrują dane liczbowe. Otóż w roku 1925 liczba wszystkich kuracjuszy wynosiła 3280, a liczba wykonanych zabiegów to 62 244. W 1930 r. kuracjuszy było już 5933, a zabiegów 111 044. Wzrostowy trend utrzymywał się aż do wybuchu II wojny światowej (Aleksandrowicz J., 1975, s. 13). Rok kuracyjny dzielono na sezony. Sezon wiosenny: 1 kwietnia ? 15 czerwca, główny: 16 czerwca ? 15 sierpnia, jesienny: 16 sierpnia ? 31 października. Od 1930 r. przez cały sezon zimowy działało wyłącznie komfortowo wyposażone sanatorium Ubezpieczalni Krajowej z Poznania.

 

Trudno jest wymienić wszystkie osoby, dzięki którym inowrocławskie zdrojowisko rozwijało się tak prężnie. Warto choćby wspomnieć o znamienitych lekarzach oraz dyrektorach kujawskiego zdroju. Do najbardziej znanych i cenionych lekarzy pracujących w tamtym czasie należeli m. in.: dr med. Stanisław Suszczyński, dr med. Stanisław Sroczyński, dr med. Stanisław Mierosławski, dr med. Stanisław Skonieczny i dr med. Sabina Mittendorf-Sawiczowa (Gawlak E., 1996, s. 108 ? 132).

 

Pierwszym dyrektorem zdrojowiska od 1922 r. był Stanisław Górski, w latach 1923-1936 Walenty Kortus, przez krótki czas Zygmunt Dworczyk, częściowo w latach 1936 i 1937 dr Stanisław Sroczyński, a od 1937 r. aż do najazdu hitlerowskiego w 1939 r. Adolf Biczysko (Aleksandrowicz J., 1975, s.15).

 

Podsumowując działalność inowrocławskiego zdroju w latach II Rzeczypospolitej nie można też pominąć informacji o stosowanych wówczas surowcach leczniczych. Podobnie jak w czasach pruskich głównie korzystano ze studni o głębokości 125 metrów wywierconej w 1835 r. Solanka ta miała stężenie około 30 proc. i stosowano ją nie tylko do kąpieli solankowych i kuracji pitnych ? po odpowiednim rozcieńczeniu. Od 1928 r. po wybudowaniu nowego zakładu przyrodoleczniczego również do inhalacji i emanatorium, ponieważ solanka ta wykazywała aktywność promieniotwórczą (0,34 Bq/dm3). W dostępnych źródłach pisanych brak jest danych, kiedy dokładnie zakończono eksploatację tego odwiertu. Być może było to spowodowane możliwością otrzymywania dużej ilości solanki o podobnym składzie chemicznym pochodzącej z ługowania wysadu solnego wodą, która była dostępna w pobliskiej warzelni. W 1931 r. wywiercono studnię o głębokości 11 m, z której czerpano wodę chlorkowo-sodową zawierającą jodki. Nazwano ją ?Kujawianka? i stosowano do kuracji pitnych (Latour T., 2013, s. 91).

 

Pewne oznaki spowolnienia w rozwoju uzdrowiska zaczęły się pojawiać w latach 30. XX w. i było to związane z ogólnym kryzysem finansowym państwa. Jednak dopiero wkroczenie do Inowrocławia wojsk Wehrmachtu 8 września 1939 r. zakończyło ostatecznie dynamiczny rozwój kujawskiego zdroju w 20-leciu międzywojennym, otwierając tym samym kolejną kartę jego historii.

 
Error: the communication with Picasa Web Albums didn’t go as expected. Here’s what Picasa Web Albums said:




404. That’s an error.

The requested URL /data/feed/api/user/106232612795666801638/album/solankiIIrozdzial2015?kind=photo was not found on this server. That’s all we know.

 

Zostaw odpowiedź

 

  • O stronie

    Serwis KujawyZachodnie.pl to miejsce dla wszystkich, którzy kochają Kujawy i dla tych, którzy pojawili się tu przypadkiem. Piszemy o ludziach i wydarzeniach, które z jakiegoś powodu wpisały się w historię regionu lub mają znaczenie dla ludzi żyjących współcześnie. Zawsze staramy się, aby zamieszczane materiały były dawką pozytywnej energii do działania. Pisząc o rzeczach trudnych pokazujemy, w jaki sposób można sobie z nimi poradzić.

    Statystyka: Wpisów: 127, Komentarzy: 8

  • Reklama

  • Losowy film

    Oops, something went wrong.
  • Facebook Like Box



↑ Do góry